Ormanda, yol kenarlarında, ağaç diplerinden toplanıyor! Zehirli türlerine dikkat: Ölüme götürebilir! Hayati soru: Hangi mantarı yedin?
Mantar zehirlenmelerine karşı uzmanlardan uyarı üstüne uyarı geliyor. Ormanlık alanlarda, yol kenarlarında ya da ağaç diplerinde karşımıza çıkan mantarlar bilinçsizce tüketildiğini ciddi hasara yol açabiliyor. Peki zehirli mantar türleri neler? Hangi mantar vücutta hangi etkiye neden oluyor? Mantar zehirlenmelerinde kritik belirtiler beler? Detaylar haberde...
![Ormanda, yol kenarlarında, ağaç diplerinden toplanıyor Zehirli türlerine dikkat: Ölüme götürebilir Hayati soru: Hangi mantarı yedin](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/665714cefd6a0639887e7544.jpg)
![Ormanda, yol kenarlarında, ağaç diplerinden toplanıyor Zehirli türlerine dikkat: Ölüme götürebilir Hayati soru: Hangi mantarı yedin](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/6657123afd6a0639887e7534.jpg)
PROF. Dr. Okçu, mantar zehirlenmesinde görülen belirti ve bulguları şöyle sıraladı:
Akut Gastroenterit: Çeşitli mantar türleri, yenildikten 1 ila 3 saat içinde ortaya çıkan bulantı, kusma ve karın ağrılarının yanı sıra ishale sebep olur.
Halüsinasyonlar: Çevrede algılanacak bir şeyin olmamasına rağmen canlı ya da cansız bir şeylerin olduğunun algılanması durumudur. Bu belirtiler psilosibin ve psilosin denen toksini üreten mantarların yenmesiyle ortaya çıkar.
Sinir Sistemi Belirtileri: Muscimol ve ibotenik asit denen toksinleri üreten mantarların tüketilmesinden 30 dakika ila 3 saat sonra ortaya çıkan belirtilerdir. Baş dönmesi, huzursuzluk, halüsinasyon daha şiddetli durumlarda bilinç kaybı (koma) gelişebilir.
Disülfuram Benzeri Belirtiler: Coprinus türü bir mantarın tüketiminden birkaç saat ila 7 gün sonra alkol alındığında kan aldehitinde belirgin bir yükselmeye neden olur. Buna bağlı olarak baş ağrısı, yüz, boyun ve gövdenin kızarması, mide bulantısı ve kusma, çarpıntı, nefes darlığı, nadiren bilinç bozukluğu veya koma gelişebilir.
![Ormanda, yol kenarlarında, ağaç diplerinden toplanıyor Zehirli türlerine dikkat: Ölüme götürebilir Hayati soru: Hangi mantarı yedin](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/66571234fd6a0639887e7530.jpg)
Kas Yıkımı (Akut Rabdomiyoliz): Avrupa ve Asya'da bulunan Russula ailesinden bazı mantar türlerinin tüketilmesi ile ortaya çıkmaktadır. Mantarı tükettikten sonraki saatler içinde bazen de daha ileriki saatler kas yıkımı, şiddetli kas ağrıları ortaya çıkar.
Karaciğer ve Böbrek Yetersizliği: Amanita türü mantarlar dahil norlösin toksini içeren mantarlarla olan zehirlenmelerde görülür.
Eritromelalji: Etkilenen uzuvlarda kızarma ve şişlik, el ve ayaklarda duyu kayıpları (paresteziler, şiddetli ağrı, yanma), kan kırmızı hücrelerinin yıkımına bağlı kansızlık olur.
Shiitake Dermatiti : Shiitake türü mantarların yenmesinden sonra ortaya çıkar. Deride ve ekstremitelerde kaşıntılı kızarıklık ve döküntüler ile karakterizedir. Mantar tüketilmesinden 2 saat ila 5 gün sonra ortaya çıkar.
![Ormanda, yol kenarlarında, ağaç diplerinden toplanıyor Zehirli türlerine dikkat: Ölüme götürebilir Hayati soru: Hangi mantarı yedin](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/6657123bfd6a0639887e7536.jpg)
MANTAR zehirlenmesinde tedaviye ne kadar erken başlanırsa hastanın hayatta kalma şansının o kadar yüksek olduğunu söyleyen Prof. Dr. Okçu, "Mantar zehirlenmeleri mantarın cinsine, yenilen miktarına bağlı olarak kişiden kişiye değişiklik gösterir. Bir hastada hastayı 48 saat gözlem altında tutmak yeterli olurken diğer bir hastayı yoğun bakım şartlarında takip etmek hatta organ nakli dahi gerekebilir" diye konuştu.
BU SORULARIN CEVAPLARI ÖNEMLİ
PROF. Dr. Okçu, mantar zehirlenmesinden şüphe edilen durumlarda şu sorulara cevap aranmasının çok önemli olduğunu vurgulayarak, soruları şöyle sıraladı:
1-Belirtiler mantar yedikten sonra kaç saat içerisinde gelişti?
2-Kaç tür mantar yenildi?
3-İlk yakınmalar nelerdir?
4-Son 72 saatte alkol alındı mı?
5-Mantar yiyen herkes hastalandı mı?
5-Mantar yemeyenlerden hastalanan var mı? (Gıda zehirlenmesi olabilir mi?)
6-Mantarın toplandığı ve saklandığı koşullar nasıl?
![Ormanda, yol kenarlarında, ağaç diplerinden toplanıyor Zehirli türlerine dikkat: Ölüme götürebilir Hayati soru: Hangi mantarı yedin](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/6657123bfd6a0639887e7538.jpg)
ÇOK sayıda farklı mantar türünde tanımlanmış 12 adet toksinin mevcut olduğunu, bu toksinlere bağlı 14 farklı klinik durumun bildirildiğini kaydeden Prof. Dr. Okçu, şöyle dedi:
"Mantar zehirlenmesinde mantar yenildikten sonra zehirlenme belirtileri ilk 6 saatte ortaya çıkarsa bu duruma erken klinik başlangıçlı, eğer 6 saatten sonra zehirlenme belirtileri ortaya çıkarsa geç klinik başlangıçlı mantar zehirlenmesi olarak tanımlanır. Zaman süreci zehirlenmenin şiddeti yönünden önemli olup erken başlangıçlı zehirlenmelerde ölüm nadiren görülürken, geç belirti veren mantar zehirlenmeleri ölümcül olabilmektedir. Ancak birden fazla mantar türü aynı anda tüketilmişse bu durumda erken belirtiler de öldürücü olabilir."