Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin! İşte başa çıkmanın yolları
Anksiyete bir diğer adıyla kaygı bozukluğu, duygusal bozuklukların en yaygın şeklidir ve herkesi etkileyebilir. Ancak bir araştırmaya göre kadınların anksiyete bozukluğu tanısı alma olasılığı erkeklerden daha fazla. Doç. Dr. Halit Yerebakan yazdı... (Sabah)
![Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin İşte başa çıkmanın yolları](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/63329451bf214419008eb276.jpg)
![Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin İşte başa çıkmanın yolları](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/63329451bf214419008eb274.jpg)
Gelip geçici olan ve günlük yaşama etkisi olmayan kaygı durumu sıradandır. Anksiyete bozukluğu durumunda ise kaygı, korku ve benzeri diğer duygular kişinin hayatını ele geçirir. Kişi daha önce sevdiği her şeyden uzaklaşır, günlük rutinindeki işleri yapmayı bırakır. Hatta evden çıkmayı bile reddedebilir. Anksiyete bozukluğu, duygusal bozuklukların en yaygın şeklidir ve herkesi etkileyebilir. Ancak bir araştırmaya göre kadınların anksiyete bozukluğu tanısı alma olasılığı erkeklerden daha fazla.
Panik atak, anksiyete bozukluğu, sosyal anksiyete bozukluğu, obsesif komplusif bozukluk, ayrılık kaygısı bozukluğu ve fobiler anksiyete bozukluğu türleri arasında sayılır. Ek olarak travma sonrası stres bozukluğu, majör depresif bozukluklar, kronik hastalıklar, madde kullanım bozuklukları ve kronik ağrılar gibi zihinsel ve tıbbi durumlar belirti olarak anksiyeteyi ortaya çıkarabilir.
Anksiyete yaşayan kişilerde belirtiler farklılık gösterebilir. Kimisi kalp çarpıntısı yaşarken kimisi midesinde kelebekler uçuşuyormuş gibi hissedebilir. Zihin ve beden arasında kopukluk varmış gibi kontrolsüz hissettirebilir. Genel belirtiler arasında kontrol edilmesi zor olan endişeli düşünceler veya inançlar, huzursuzluk, odaklanmada zorluk, uykuya dalmakta zorluk, tükenmişlik, sinirlilik ve açıklanamayan ağrılar gibi durumlar sayılabilir. Hissettiğiniz duyguların anksiyete belirtisi olup olmadığını kendinizi tanıyarak anlayabilirsiniz.
![Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin İşte başa çıkmanın yolları](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/63329451bf214419008eb278.jpg)
Anksiyete ile panik atağı birbirinden ayrı değerlendirmek gerekir. Panik atak aniden ortaya çıkan ve kısa sürede doruğa ulaşan yoğun bir korku hissidir. Panik atağı tetikleyen durum çoğunlukla belirgindir ancak bazen anlaşılamayan durumların ardından da görülebilir. Fiziksel olarak kalp krizi geçiriyormuş gibi hissettirebilir.
Panik atak geçirdiğini bilmeyen kişilerde kalp krizini anımsatan belirtiler korkuyu artırabilir ve atağı daha da kötüleştirebilir. Anksiyetede olduğu gibi panik atakta da belirtiler kişiler arasında farklılık gösterebilir.
Panik atak yaşayanlar göğüs ağrısı, boğulma hissi, kontrolü kaybetme korkusu, yaklaşan kıyamet duygusu, terleme, titreme ve sıcak basması, ellerin, ayakların veya yüzün uyuşması ve karıncalanması, mide bulantısı veya kusma, nefes darlığı ve ölüm korkusu gibi durumlarla karşılaşabilir.
![Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin İşte başa çıkmanın yolları](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/63329451bf214419008eb26e.jpg)
Genetik, anksiyete gelişmesi için bir risk faktörüdür. Teşhis konanların yaklaşık yüzde 25'inin birinci derece akrabalarında anksiyete olduğu görülüyor. Bununla birlikte anksiyete gelişmesine neden olabilecek risk faktörleri çoğunlukla dış faktörlere bağlıdır;
- Çocukluktaki duygular dahil kişisel özellikler
- Olumsuz veya stresli olaylara maruz kalma durumu
- Tiroid sorunları ve diğer olumsuz sağlık koşulları
- Kafein, ilaçlar ve bazı uyarıcı maddeler kullanmak
![Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin İşte başa çıkmanın yolları](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/63329451bf214419008eb26c.jpg)
Anksiyete gelişmesine neden olan durumun tam olarak ne olduğu konusunda uzmanların elinde net veriler yok. Ancak farklı faktörlerin bir araya gelmesinin sorumlu olduğu düşünülüyor. Ayrıca beynin korkuyu kontrol etmekten, duygusal ve korkuyla ilgili anıların depolanmasından ve geri getirilmesinden sorumlu alanlarındaki bozuklukların da anksiyeteye neden olabileceği düşünülüyor. İşte anksiyeteye neden olan bazı belirtiler:
- Stres
- Depresyon veya diyabet gibi diğer tıbbi sorunlar
- Yaygın anksiyete bozukluğu olan birinci derece akrabalar
- Çocuk istismarı gibi çevresel kaygılar
- Madde kullanımı
- Ameliyat veya mesleki tehlike gibi durumlar
![Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin İşte başa çıkmanın yolları](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/63329451bf214419008eb272.jpg)
Anksiyeteyi yönetebilmek için yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişiklikler de işinizi kolaylaştırabilir:
- İyi uyuyun.
- Meditasyon yapın.
- Düzenli egzersiz yapın.
- Sağlıklı beslenin.
- Alkol ve sigara kullanmayın.
- Kafein tüketmeyin.
![Anksiyete hayatınızı ele geçirmesin İşte başa çıkmanın yolları](https://image.cnnturk.com/i/cnnturk/75/0x555/63329451bf214419008eb270.jpg)
Bir kişiye anksiyete teşhisi konulabilmesi için uzmanların fizik muayene, zihinsel sağlık testleri ve psikolojik anketler yapması gerekir.
Teşhisin ardından semptomların üstesinden gelmenize ve daha yönetilebilir bir günlük yaşam sürmenize yardımcı olabilecek tedavi seçeneklerini yine uzmanlarla değerlendirmeniz gerekir.
Doktorunuz bilişsel davranış terapisi, tamamlayıcı sağlık teknikleri veya ilaç tedavisi önerebilir.